De naoorlogse avonturiers

De geografische zuidpool was ontdekt. Wetenschappers ontsloten de rest van het antarctisch continent. Maar het tijdperk van de avonturiers was nog niet over. Antarctica bleef het onweerstaanbare aantrekkingskracht op hen uitoefenen. Een overzicht van de belangrijkste expedities:

Ernest Shackleton was in 1914 van plan om het ganse continent over te steken. Wegens omstandigheden lukte dit niet. Het zou tot 1958 duren vooraleer daar iemand in zou slagen: Vivian Fuchs. Op zijn initiatief organiseerden Groot-Brittannië, Nieuw-Zeeland, Australië en Zuid-Afrika ter gelegenheid van het Internationaal Geofysisch Jaar de Commonwealth Trans-Antarctic Expedition. De expeditie had ook een wetenschappelijk doel: de dikte van de ijskap en de aard van het rotsoppervlakte eronder onderzoeken.

Vivian Fuchs vertrok met zijn team vanaf de Weddellzee. Hij maakte gebruik van motorvoertuigen en werd vanuit de lucht bevoorraad. Ondertussen maakte een tweede team, onder leiding van de Nieuw-Zeelander Edmund Hillary, de trip in omgekeerde volgorde. Hillary vertrok vanuit de Rosszee en moest tot aan de geografische zuidpool voedsel- en brandstofdepots uitzetten. Op 3 januari 1958 bereikte hij de zuidpool. Daar moest hij nog zestien dagen wachten op Fuchs. Op 1 maart 1958 ging Vivian Fuchs de geschiedenis in als de man die als eerste het continent volledig had overgestoken. In 99 dagen had hij 3472 kilometer afgelegd.

De tweede volledige oversteek van het antarctische continent gebeurde in 1981. Deze keer kregen de avonturiers geen hulp van buitenaf. Met sneeuwscooters overbrugden Ranulph Fiennes, Charles Burton en Oliver Shepard in 67 dagen de afstand tussen de Zuid-Afrikaanse Sanae-basis en de Scott-basis aan de Rosszee.

De avonturiers namen steeds meer risico's. De Franse arts Jean-Louis Etienne maakte in 1989-1990 de langste reis ooit op Antarctica. Samen met de Amerikaan Will Steger, de Brit Geoff Somers, de Rus Victor Boyarsky, de Chinese glacioloog Qin Dahe en de Japanse hondenopziener Keizo Funatstu. Inderdaad, een hondenopziener, want het zestal maakte geen gebruik van gemotoriseerde voertuigen, maar reisde volgens de goede oude pooltraditie met hond en slee. Ze kregen wel bevoorrading uit de lucht.

Met deze reis wilde Etienne de wereld bewust maken van de milieuproblemen op Antarctica. De 6400 kilometer lange tocht (van het Larsen-ijsplateau, via de geografische zuidpool en de Vostok-basis, naar het Russische Mirny-station) duurde 213 dagen.

In dezelfde periode staken de Zuid-Tiroler Reinhold Messner en de Duitser Arved Fuchs het continent over (van het Ronne-ijsplateau tot de Rosszee). Zij waren de eersten die de oversteek te voet (beter gezegd per ski) aflegden. Het duo maakte hierbij gebruik van zeilen en legde de 2400 kilometer in 92 dagen af.

In 1992 vertrokken de Britten Ranulph Fiennes en Michael Stroud vanop het Filchner-ijsplateau om het continent te voet en zonder enige bevoorrading van buitenaf over te steken. Na 95 dagen en 2380 kilometer waren ze de eersten die de Antarctische landmassa zonder ondersteuning overstaken. Het was de bedoeling om ook nog de Ross Ice Shelf over te steken, maar totaal uitgeput moesten ze hun avontuur beëindigen. Op 12 februari 1993 pikte een vliegtuig hen op.

De Noor Erlin Kagge werd in januari 1993 de eerste die alleen, op skilatten en volledig onafhankelijk de geografische zuidpool bereikte. Bovendien deed hij dat in een recordtijd: voor de 1400 kilometer had hij precies vijftig dagen nodig.

Een andere Noor, Børge Ousland probeerde in 1995 in zijn eentje te voet en zonder bevoorrading het continent (van Berkner Island tot de Rosszee) over te steken. Door bevriezingen mislukte zijn poging. Een jaar later lukte het dan toch. Op 64 dagen tijd legde hij 2845 kilometer af, een prestatie die niet snel zal verbeterd worden.

Op 4 november 1997 verlieten de Belgen Alain Hubert en Dixie Dansercoer de voormalige Koning Boudewijnbasis om de langste niet-ondersteunde oversteek van Antarctica op hun naam te schrijven. Nauwelijks 29 dagen onderweg begaf een van de twee sledes het, waardoor ze toch bevoorraad moesten worden. Op 10 februari 1998 bereikten de twee Belgen de Amerikaanse wetenschappelijke basis McMurdo. Met behulp van zeilen hadden ze in 99 dagen 3924 kilometer afgelegd. Met deze prestatie herdachten ze de honderste verjaardag van de Belgica-expeditie van Adrien de Gerlache.

De Nederlanders Marc Cornelissen en Wilco van Rooijen bereikten op 28 december 2000 de geografische zuidpool. 18 dagen later, op 16 januari 2001, stonden ze al terug in Patriot Hills. In 70 dagen legden ze te voet en zonder bevoorrading 2300 kilometer af.

Terug naar overzicht expedities |