Dixie Dansercoer en Sam Deltour beëindigen expeditie

4 februari 2012

Na een tocht van 74 dagen en 5013 kilometer in Antarctica hebben Dixie Dansercoer en Sam Deltour besloten hun expeditie te beëindigen. Het was hun bedoeling om in 100 dagen zo'n 6000 kilometer af te leggen, maar door vermoeidheid en het weer dat steeds onstabieler wordt, staken ze hun barre tocht iets vroeger. De plek waar het duo zich momenteel bevindt is bovendien een uitstekende landingsplaats voor het vliegtuig dat hen zal komen oppikken. Dit zou op 5 februari gebeuren. De terugkeer van Dixie Dansercoer en Sam Deltour naar België is gepland voor 14 februari.

Ondanks de voortijdige stopzetting was de expeditie niettemin een succes. Eerder deze week verbeterden ze het wereldrecord van de langste Antarctische tocht zonder hulp van buitenaf en op eigen kracht, zonder gemotoriseerd vervoer. Meer informatie over de expeditie vind je op www.antarcticice.be.

Scheur kondigt geboorte reusachtige ijsberg aan

3 februari 2012

In Antarctica hebben wetenschappers een grote scheur ontdekt in een ijsplaat. Dit lijkt de vorming aan te kondigen van een ijsberg die groter dan de stad New York zal zijn. De scheur van bijna 30 kilometer lang en 80 meter breed werd op satellietbeelden waargenomen in de ijstong waarin de Pine Island-gletsjer in West-Antarctica uitmondt. Het is nog onduidelijk wanneer het ijs los zal breken, maar onderzoekers denken dat dit deze maand nog zal gebeuren. De ijsberg zal vermoedelijk 907 vierkante kilometer groot zijn.

Reusachtige scheur in de Pine Island-gletsjer
(foto: NASA/METI/ERSDAC/JAROS)

Bron: National Geographic

Dixie Dansercoer en Sam Deltour vestigen nieuw wereldrecord

30 januari 2012

De Belgen Dixie Dansercoer en Sam Deltour zijn nog niet aan het einde van hun expeditie in Antarctica, maar een wereldrecord hebben ze al op zak. Het duo legde in 70 dagen 4829,4 kilometer af, zonder hulp van buitenaf en op eigen kracht. Het vorige record stond op naam van de Noor Rune Gjeldnes, die in 2006 4804 kilometer in 90 dagen aflegde. Het record van Dansercoer en Deltour zal de komende weken nog aangescherpt worden, want het is hun bedoeling om meer dan 6000 kilometer af te leggen. Volg de Antarctic Ice-expeditie op www.antarcticice.be.

Johan Lambrechts geeft in het voorjaar een heel aantal lezingen

23 januari 2012

Ook dit voorjaar geeft Johan Lambrechts, auteur van onder meer Antarctica. Het verhaal van de Belgen op de pool, een heel aantal lezingen over Antarctica. Op sommige plaatsen kan je ook foto's bekijken van Hilde Vander Linden. Bekijk de lezingenkalender (pdf).

Avonturiers brengen expedities tot een goed einde

22 januari 2012

De Britse Felicity Aston is de eerste vrouw die erin is geslaagd om Antarctica solo, op eigen kracht en zonder hulp van buitenaf over te steken. Na een tocht van 1744 kilometer bereikte ze vandaag Hercules Inlet aan de Ronne Ice Shelf. Ze had daarvoor 59 dagen nodig. Het is daarmee ook de langstdurende solo-expeditie in Antarctica door een vrouw. Nog een record: Felicity Aston is de eerste Britse vrouw die Antarctica heeft overgestoken. Meer over deze expeditie op deze website.

De Britse Helen Skelton, presentatrice van het BBC-kinderprogramma Blue Peter, en de Noor Niklas Norman hebben vandaag de geografische zuidpool bereikt. Tijdens hun tocht van meer dan 800 kilometer legden ze zo'n 530 kilometer met kites af, ongeveer 165 kilometer op speciaal ontworpen fietsen en bijna 110 kilometer op ski's (maar zonder kites). Het is de eerste keer dat een expeditie de geografische zuidpool bereikt door onderweg gebruik te maken van een fiets. Met deze expeditie zamelde het duo geld in voor Sport Relief, een liefdadigheidsinitiatief. Meer info op deze website.

Pat Farmer bereikte op 19 januari de geografische zuidpool na een tocht van maar liefst 21.000 kilometer. De 48-jarige Australiër vertrok op 2 april 2011 vanop de geografische noordpool. Farmer liep dagelijks tachtig kilometer en doorkruiste veertien landen. Met dit exploot wilde hij geld inzamelen voor waterprojecten van het Rode Kruis. Meer info op poletopolerun.com.

Aardbeving nabij Antarctica

15 januari 2012

De South Shetland Islands nabij Antarctica zijn getroffen door twee aardbevingen. Het epicentrum van de eerste beving, met een kracht van 6,5 op de schaal van Richter, lag op 10 kilometer diepte op ongeveer 100 kilometer van Elephant Island. De tweede aardbeving, met een kracht van 6,2 op de schaal van Richter, gebeurde veertig minuten later. De aardbevingen veroorzaakten geen tsunami. Toeristen die op het moment van de bevingen aan land waren op een van de South Shetland Islands moeten de schok goed gevoeld hebben. De eilanden worden echter minder vaak bezocht dan het Antarctisch Schiereiland. Maar ook daar zullen de bezoekers van pinguïnkolonies een lichte trilling hebben gevoeld.

Bron: Earthquake Report

"Blonde" kinbandpinguïn gespot

13 januari 2012

Op een van de Aitcho-eilanden nabij Antarctica is een "blonde" kinbandpinguïn aangetroffen. Hij lijkt op een albino, maar is het niet. Het gaat om een pinguïn met een isabelmutatie, een vorm van leucisme. Leucisme is een afwijking die leidt tot een verminderde pigmentatie. Het verschil met albinisme is dat de ogen van leucistische dieren normaal van kleur zijn (albino's hebben rode ogen). Ook hebben ze geen verhoogde gevoeligheid voor zonlicht.

Bron: National Geographic

Reuzenalbatrossen profiteren (even) van de klimaatverandering

12 januari 2012

Klimaatverandering heeft soms ook positieve gevolgen. Zo maken reuzenalbatrossen snellere voedselvluchten dankzij veranderende windpatronen als gevolg van de opwarming van het klimaat. Een team bestaande uit Duitse, Franse en Spaanse wetenschappers onderzocht de voedselvluchten van reuzenalbatrossen die op Crozeteiland broeden door een zender op de vogels aan te brengen. Ook keken ze naar het broedsucces van de albatrossen. Daarnaast verzamelden ze gegevens over de windrichting en -sterkte in de perioden 1990-1995 en 2000-2005.

Door de klimaatverandering is volgens de onderzoekers de windsnelheid rond Antarctica begin deze eeuw duidelijk toegenomen in vergelijking met de jaren negentig. Ook draaide de wind naar het noorden en westen. Als gevolg hiervan blijken de reuzenalbatrossen de laatste twintig jaar steeds zuidelijker te vliegen om voedsel te zoeken. Ook de vliegsnelheid nam beduidend toe. Bovendien steeg het gemiddelde gewicht van volwassen vogels en nam eveneens het broedsucces toe.

Reuzenalbatros (foto: Tarnya Hall)

Dankzij de veranderende windpatronen vinden reuzenalbatrossen op kortere tijd voldoende voedsel en hoeven ze hiervoor minder inspanning te doen. De vogels worden zwaarder, maar vliegen door de hardere wind nog even snel. Bij reuzenalbatrossen bebroeden zowel het mannetje als het vrouwtje in beurtrollen het ei. Door de veranderende wind worden de aflossingsbeurten korter en is de kans groter dat het kuiken levend geboren wordt. Ook lopen de vogels minder kans om verstrikt te raken in de netten van de langelijnvisserij, een van de belangrijkste doodsoorzaken bij albatrossen.

Toch vrezen de onderzoekers dat dit goede nieuws niet zal blijven duren. De wind zal de komende jaren nog sterker worden, waardoor voedsel zoeken moeilijker wordt.

Bron: New Scientist, FAQT

Drie doden op brandend vissersschip

11 januari 2012

In de Rosszee is brand uitgebroken op een Zuid-Koreaans vissersschip. Daarbij zijn drie personen om het leven gekomen. Toen de brand uitbrak, sliepen ze in hun slaaphut en konden niet worden gered. Twee anderen liepen zware brandwonden op. Vijf raakten licht gewond. De 51-meter-lange Jeong Woo 2 had 40 man aan boord, waarvan de meeste uit Vietnam komen. Andere vissers hebben de Russische, Chinese en Indonesische nationaliteit. De kapitein en enkele officieren komen uit Zuid-Korea.

Twee andere Zuid-Koreaanse vissersschepen die in de buurt waren, zijn het schip in nood ter hulp geschoten. Op de vermisten na, heeft iedereen de Jeong Woo 2 verlaten. Het schip staat nog steeds in brand en is beginnen te zinken. De brand zou zijn ontstaan in het leefgedeelte van het schip. De oorzaak is nog onbekend.

Ondertussen heeft ook het Amerikaanse onderzoeksschip Nathaniel B. Palmer de Jeong Woo 2 bereikt. Het schip heeft voorzieningen aan boord om de gewonden te verzorgen. De Nathaniel B. Palmer zal de gewonden naar de onderzoeksbasis McMurdo Base overbrengen, 595 kilometer naar het zuiden, waar ze verder behandeld kunnen worden en vanwaar ze later ook per vliegtuig naar Nieuw-Zeeland kunnen overgebracht worden. Ook andere schepen varen naar de Jeong Woo 2, omdat er op de twee Zuid-Koreaanse vissersschepen die de bemanning van het brandende schip aan boord hebben genomen, niet voldoende plaats is voor zoveel bijkomende personen. Het is nog onduidelijk hoe de niet-gewonde schipbreukelingen gerepatrieerd zullen worden.

Het is de tweede keer in korte tijd dat een vissersschip in Antarctische wateren in de problemen komt. Vorige maand raakte een Russisch schip, de Sparta, lek door tegen een ijsberg te varen (meer hierover). De Sparta heeft ondertussen het Nieuw-Zeelandse Nelson bereikt, waar het schip hersteld zal worden. In 2010 zonk een ander Zuid-Koreaans vissersschip, de No.1 Insung, eveneens in de Rosszee. 22 opvarenden kwamen om het leven.

Bron: Reuters, BBC News

Route van Amundsen blijkt opnieuw de snelste

10 januari 2012

Honderd jaar na de 'race naar de geografische zuidpool' tussen Roald Amundsen en Robert Falcon Scott, doen twee teams deze historische gebeurtenis nog eens over. En het team dat de route van Amundsen volgde, heeft opnieuw als eerste de geografische zuidpool bereikt. Henry Worsley (een nakomeling van Frank Worsley, kapitein van de Endurance), Lennie Browne en Lou Rudd hadden hiervoor 68 dagen nodig. Nu is het nog wachten op Mark Langridge, Vic Vicary en Kev Johnson die de route van Scott namen. Zij hebben nog meer dan 200 kilometer voor de boeg. Beide teams reizen zonder hulp van buitenaf en slepen zelf hun voedsel en brandstof mee.

Meer info op de website van The Scott-Amundsen Centenary Race.

Antarctisch zeeleven besmet met giftig kwik

9 januari 2012

Zeevogels in de Zuidelijke Oceaan hebben vier keer zoveel kwik in hun lichaam dan vogels die in andere delen van onze planeet leven. Dit blijkt uit onderzoek van Franse en Australische oceanografen. Metingen tonen aan dat methylkwik, een giftige vorm van kwik, overvloedig aanwezig is in het weefsel van vogels, zoals albatrossen en stormvogels, die zich met vis uit de Zuidelijke Oceaan rond Antarctica voeden. Albatrossen en stormvogels blijken zich echter te hebben aangepast aan de grote hoeveelheden kwik. Andere vogels zouden deze hoeveelheden niet overleven.

Tot nu toe werd aangenomen dat de wateren rond Antarctica veel zuiverder waren dan andere zeeën en oceanen in de wereld. De oorsprong van het methylkwik bleef lang een mysterie. In 2008 werd ontdekt dat bacteriën diep in de oceaan kwik afkomstig van menselijke vervuiling omzetten in het giftige methylkwik. Oceaanstromingen brengen dat methylkwik naar boven waardoor zeedieren erdoor aangetast worden. Methylkwik komt in steeds hogere concentraties voor naarmate je de voedselketen beklimt. Vooral de mens moet zich dus zorgen maken, want een groot deel van de vis die in de Zuidelijke Oceaan leeft, wordt gevangen voor menselijke consumptie.

Bron: SciencePoles

Bevoorradingsschip Belgische poolbasis eindelijk aangekomen

7 januari 2012

De Mary Arctica is er met een vertraging van 12 dagen eindelijk in geslaagd de kust van Antarctica te bereiken. Het bevoorradingsschip, met vers voedsel en materiaal, waaronder twee Duitse A355 Twin Star helikopters, aan boord voor de Belgische Prinses Elisabethbasis, zat weken vast in het ijs op meer dan honderd kilometer van Crown Bay (zie bericht van 29 december).

De Mary Arctica wordt uitgeladen in Crown Bay
(foto: © International Polar Foundation).

Nu de Mary Arctica is aangekomen, kan het uitladen beginnen. Crown Bay ligt op zo'n 190 kilometer van de onderzoeksbasis, dus de 240 ton aan materiaal moet nu nog naar de Prinses Elisabethbasis vervoerd worden.

De webcam van de Mary Arctica.

Bron: antarcticstation.org

Fietsen in Antarctica

5 januari 2012

De Britse Helen Skelton is begonnen aan haar tocht naar de geografische zuidpool. De 28-jarige presentatrice van het BBC-kinderprogramma Blue Peter gebruikt naast ski’s en kites ook een speciaal ontworpen fiets. Skelton reist samen met Niklas Norman, een wintersportexpert uit Noorwegen. Het duo is vanaf 83 graden zuiderbreedte vertrokken voor een tocht van 500 mijl (bijna 805 kilometer). Met deze expeditie wil het duo geld inzamelen voor Sport Relief, een liefdadigheidsinitiatief.

Als hen dit lukt, zou het de langste fietstocht in Antarctica worden. De fietsen zijn speciaal voor Antarctica ontworpen. Zo hebben ze banden van 20 centimeter dik. De fiets zelf weegt ongeveer 20 kilogram. Maar of fietsen op moeilijk terrein nog niet genoeg is, moet het duo ook 82 kilo aan bagage meeslepen. Nog maar weinigen hebben fietsen in Antarctica uitgeprobeerd. De Amerikaan Doug Stoup fietste ooit zo’n 320 kilometer op het continent.

Helen Skelton is niet aan haar proefstuk toe. In 2010 vaarde ze meer dan 3000 kilometer met een kayak op de Amazone. Vorig jaar wandelde ze op een koord tussen twee schoorstenen van Battersea Power Station, 66 meter boven de grond. Ze liep ook ultramarathons, zoals de Marathon des Sables.

Nieuwe diersoorten ontdekt nabij Antarctica

4 januari 2012

In de buurt van Antarctica is een bijzonder nieuw ecosysteem ontdekt. De ontdekking gebeurde in het gebied van de East Scotia Ridge tussen Zuid-Amerika en het Antarctisch Schiereiland. Wetenschappers lieten een op afstand bestuurbaar cameravoertuig dalen tot op een diepte van 2.600 meter. De dieren die ze er ontdekten leven rond enkele heetwaterbronnen, waaruit water met een temperatuur van rond de 380 graden Celsius stroomt. Omdat het compleet donker is, halen zij hun energie niet uit zonlicht, maar uit de chemische omzetting van stoffen uit de geisers, zoals waterstofsulfide (H2S). De bacteriën worden op hun beurt gegeten door dieren als wormen, anemonen, schaaldieren, krabben en garnalen. Zo leeft een heel ecosysteem op de chemicaliën uit de onderwaterbronnen.

Het cameravoertuig, dat de naam SHRIMP (Seabed High Resolution IMaging Platform) meekreeg, maakte foto's van enkele nieuwe diersoorten. Het gaat onder meer om een nieuw soort krab, een nieuwe zevenarmige zeester en enkele anemonen. Op de beelden is ook regelmatig een octopus te zien die de biologen nog niet konden identificeren. Mogelijk is dit ook een nieuwe soort.

Van de ontdekte dieren zijn de krabben het meest talrijk. Het gaat om een krab die genetisch gezien het nauwst verwant is aan de Kiwa hirsuta, een behaarde krabsoort die door zijn bijzondere uiterlijk de bijnaam yetikrab meekreeg. Op sommige plekken zaten wel 600 van de krabben opeen gepakt op een enkele vierkante meter, vaak ook nog boven op elkaar gestapeld.

Bekijk de beelden op BBC News.

Bron: Wetenschap 24

Meer nieuws kan je lezen in het nieuwsarchief.