Je zal het misschien niet verwacht hebben, maar ook in Antarctica zijn er meren. Alleen zijn ze niet zo makkelijk te vinden. Ze bevinden zich namelijk diep onder de dikke ijskap. Er zijn er ongeveer 145 geïnventariseerd. De meeste bevinden zich in Oost-Antarctica.

Het beroemste en tevens grootste van de Antarctische subglaciale meren is Lake Vostok, dat bijna vier kilometer onder de ijskap ligt. Het zoetwatermeer bevindt zich op 77° zuiderbreedte en 105° oosterlengte, vlakbij het Russische wetenschappelijke station Vostok (vandaar de naam van het meer). Lake Vostok is 250 kilometer lang, 50 kilometer breed en tussen 500 en 700 meter diep.

Cola-flesje

Lake Vostok bestaat uit twee bassins: een 400 meter diep noordelijk en een 780 m diep zuidelijk bassin, en ertussen een richel waar het maar 200 m diep is. Daardoor kan de biologische en chemische samenstelling van de bassins verschillend zijn. Het water in het meer zou in ieder geval 50 keer zoveel zuurstof bevatten als normaal. Als men boort tot in het meer bestaat de kans dat het water, zoals een geschud Cola-flesje, als een fontein naar boven spuit.

Het water in Lake Vostok is minstens 400 miljoen jaar oud en is al die tijd volledig afgesloten van de buitenwereld. Juist dat maakt Lake Vostok zo interessant voor wetenschappers. Al wat zich al die eeuwen geleden in het meer bevond, moet daar dus nog zijn. De kans is ook groot dat er nog altijd primitieve levensvormen rondzwemmen. Levensvormen die zich bovendien aangepast hebben aan een zuurstofrijk en sterk oxiderend milieu. Kortom, Lake Vostok bevat een volkomen uniek ecosysteem.

Het Amerikaanse ruimtevaartagentschap Nasa is dan weer geïnteresseerd omdat het meer mogelijk gelijkenissen vertoont met Jupitermaan Europa. Op die maan werd er onder dikke lagen ijs een oceaan ontdekt.

Boringen

In 1989 begonnen Russische onderzoekers in het ijs boven het zuidelijke bassin van het meer ijsboringen uit te voeren. Er waren op dat moment wel al vermoedens over het bestaan van Lake Vostok, maar pas in 1996 kwam de bevestiging na radarexperimenten.

Om het water van het meer niet te verontreinigen met de boorvloeistof, werd de booractiviteit op zo'n honderd meter boven de meeroppervlakte gestaakt. Onderzoekers zoeken nu naar een manier om op een 'milieuvriendelijke' manier verder te boren. Cryobots zouden een oplossing kunnen zijn. Deze robotten hebben de vorm van een cilinder en zijn ruim een meter lang. Hun koperen top kan tot circa 195 graden Celsius heet worden, zodat de cryobots zich een weg door het ijs smelten.

Niet alleen wetenschappers kijken reikhalzend uit naar wat er in Lake Vostok te vinden is. Er doen heel wat alternatieve theorieën de ronde. Zo zijn sommigen ervan overtuigd dat in het meer de ruïnes van Atlantis verscholen zijn. Anderen denken dan weer dat buitenaardse wezens er een basis gebouwd hebben en dat daarom de boringen zijn stilgelegd. Meer van zulke theorieën kan je lezen op Enterprise Mission.

Terug naar overzicht hoofdstukken |