|
November 2011
Rusland wil Antarctische bodemschatten exploiteren
1 november 2011
Rusland wil een begin maken met de exploitatie van olie, gas en mineralen die liggen opgeslagen in de bodem van Antarctica. Tijdens een algemene vergadering van de 48 landen die het ongerepte continent beheren, maakten de Russen bekend dat zij 'complex onderzoek willen uitvoeren naar mineralen, hydrocarbonaat en andere natuurlijke hulpbronnen op Antarctica'.
De vergadering werd al in juni dit jaar in de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires gehouden. Omdat bij de ontmoetingen geen externe waarnemers mogen zijn, kwam het nieuws pas naar buiten toen het Russische document twee weken geleden in een discreet hoekje van de website van Antarctic Treaty System (ATC) verscheen.
Dat de Russen actief beginnen met een onderzoek naar de winning van olie, gas en mineralen, is een breuk met het huidige internationale beleid waarbij 'alle activiteiten die betrekking hebben op Antarctische mineralen, wetenschappelijk onderzoek uitgezonderd, verboden zijn'. Deze bepaling is opgenomen in het protocol van Madrid dat in 1991 aan de 48 landen binnen het ATC is voorgelegd.
Bron: Trouw
Grote scheur ontdekt in Antarctische gletsjer
3 november 2011
Onderzoekers van Nasa hebben een grote scheur ontdekt in een gletsjer in West-Antarctica. De scheur in de Pine Island Glacier is 29 kilometer lang en gemiddeld tachtig meter breed, maar wordt met de dag ongeveer 1,80 meter wijder. De wetenschappers denken dat rond de jaarwisseling een ijsberg losbreekt met een oppervlakte van 880 vierkante kilometer.
De gletsjer wordt ook wel ’de zachte onderbuik van Antarctica’ genoemd. De gletsjer wordt steeds dunner, maar volgens de onderzoekers ontstaan scheuren als deze zo’n beetje om de tien jaar en komt het niet door het opwarmen van de aarde.
Bekijk foto's en videobeelden op de website van Nasa.
Bron: De Standaard, BBC News
Belgische Antarctische Onderzoeksexpeditie vertrekt naar Prinses Elisabethbasis
12 november 2011
Voor de vierde keer vertrekt de Belgische Antarctische Onderzoeksexpeditie naar de Prinses Elisabethbasis. Gedurende vier maanden, van november tot februari, zal de wetenschappelijke expeditie tal van projecten uitvoeren. De Prinses Elisabethbasis mag dan een Belgisch initiatief zijn, het is een internationale uitvalbasis, legt expeditieleider Alain Hubert in de krant De Morgen uit. “We ontvangen meteorologen, glaciologen en biologen van over de hele wereld. Dit jaar gaan er veel Duitse onderzoekers mee. We hebben al complimenten gehad van buitenlandse wetenschappers, en niet enkel omwille van onze fantastische kok.”
Toch staan er heel wat Belgische projecten op het programma. De medewerkers van het SAMBA-project gaan op zoek naar meteorieten. SAMBA (Search for Antarctic Meteorites, Belgian Activities) is een initiatief van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en de Université Libre de Bruxelles (ULB). Vorig jaar werden er 218 meteorieten verzameld, waaronder twee zeldzame exemplaren.
De onderzoekers van het BELLISSIMA-project (BELgian Ice Sheet-Shelf Ice Measurements in Antarctica) onderzoeken de dynamiek van het ijs, en willen vooral nagaan welke impact het opwarmende zeewater onder het ijs heeft. Omdat de kust op 200 kilometer van de Prinses Elisabethbasis ligt, zullen de onderzoekers een tijdelijk kamp moeten opslaan. Verder zal het BELATMOS-project de samenstelling van de atmosfeer meten en bestudeert het BELDIVA-project veranderingen in de diversiteit van micro-organismen door toedoen van de klimaatsverandering.
Bron: De Morgen
Dixie Dansercoer en Sam Deltour nemen een nieuwe start
15 november 2011
Slecht nieuws voor de poolreizigers Dixie Dansercoer en Sam Deltour. Zij proberen in Antarctica meer dan 6.000 kilometer in 100 dagen af te leggen. Dit met behulp van kites en sledes, zonder enige vorm van gemotoriseerd vervoer. Maar door het slechte weer raken ze nauwelijks vooruit. Door de felle wind, met snelheden van 6 tot 7 beaufort, ligt de ijsvlakte bezaaid met sneeuwhopen. Normaal gezien kunnen ze met hun kites 50 kilometer per uur halen, maar dit lukt niet met deze sneeuwhopen.
Met een gemiddelde van vier kilometer per dag komt hun beoogde wereldrecord in gevaar. Daarom heeft het duo besloten een nieuwe start te maken. Ze wachten nu in hun tent op een vliegtuig dat hen over enkele dagen opnieuw naar het basiskamp zal brengen. Het nieuwe vertekpunt zal iets dichter bij de geografische zuidpool liggen. Ondanks deze tegenslag en de lichte vrieswonden in hun gezicht, blijft de motivatie even groot. Honderd jaar geleden moesten Roald Amundsen en zijn team ook op hun stappen terugkeren. Na een nieuwe start bereikten ze als allereerste de geografiche zuidpool (meer hierover). Daaraan kunnen Dixie Dansercoer en Sam Deltour zich optrekken.
De expeditie kan je volgen op www.antarcticice.be.
Bron: De Standaard
Ontstaan van het Gamburtsev-gebergte ontrafeld
19 november 2011
Omdat er zoveel ijs op het Antarctische continent ligt, is relatief weinig bekend over het landschap er onder. Pas sinds 1957-1958 werd onder het ijs van Oost-Antarctica een lange bergketen ontdekt. Het Gamburtsev-gebergte is ongeveer 1200 kilometer lang en 3000 meter hoog. Maar om de top van het gebergte te bereiken, moet je eerst 600 meter ijs wegschrapen.
Wetenschappers hebben nu gevonden hoe het Gamburtsev-gebergte is ontstaan, en dit zonder het gesteente te kunnen onderzoeken. In plaats daarvan gebruikten de onderzoekers radargegevens, zwaartekrachtmetingen en magnetische data. De vorming van het gebergte blijkt een hele historie te hebben. Meer hierover kan je lezen op Kennislink (in het Nederlands) of op de website van de British Antarctic Survey (in het Engels).
De leider van het onderzoek, Fausto Ferraccioli van de British Antarctic Survey, ziet in het boren naar gesteente van het Gamburtsev-gebergte als een hele uitdaging. “Met de Chinezen die een basis bouwen op het ijs om het oudste ijs van onze planeet aan te boren is het wellicht niet onmogelijk,” volgens Ferraccioli.
Bron: Kennislink, British Antarctic Survey
Schip met materiaal voor de Prinses Elisabethbasis vanuit Zeebrugge vertrokken
20 november 2011
Vanuit de haven van Zeebrugge is op 19 november het schip de M/S Mary Arctica naar Antarctica vertrokken met materiaal voor de Prinses Elisabethbasis. Het schip zou rond Kerstmis in Crown Bay moeten aankomen. Aan boord van het schip bevinden zich onder meer zonnepannelen en nieuwe windturbines.
Ondertussen zijn op 16 november de eerste leden van de Belgische Antarctische Onderzoeksexpeditie (Belare) geland in Utsteinen, waar de onderzoeksbasis gelegen is. Over het programma van het onderzoeksseizoen 2011/2012, zie het nieuwsbericht van 12 november.
Enkele foto's van de M/S Mary Arctica in Zeebrugge (© Eddy De Busschere):
Bron: Antarcticstation.org
Antarctische pelsrobben beschikken over nauwkeurig gps-systeem
21 november 2011
Antarctische pelsrobben keren elk jaar terug naar bijna exact dezelfde plaats waar ze zijn geboren om zelf te baren. Zelfs als ze, in het geval van jonge pelsrobben, vijf jaar op zee hebben doorgebracht. Dat blijkt uit onderzoek van de British Antarctic Survey (BAS).
South Georgia is de thuishaven van 97 procent van alle Antarctische pelsrobben. Elk jaar komen er ongeveer 4 miljoen aan land om hun jongen te werpen. En op de zanderige stranden van het eiland zijn ze kieskeurig. Ze werpen hun jongen op haast exact dezelfde locatie als waar ze zelf geboren zijn. En ook jonge pelsrobben doen dit. Dit is opmerkelijk, want na hun geboorte verlaten ze de kolonie en blijven gedurende vijf jaar op zee. Na deze periode komen de vrouwtjes terug aan land om op hun beurt pups te baren. Dankzij de radiozenders die onderzoekers van BAS op 335 pas geboren zeehonden plaatsten, blijkt dat ze gemiddeld op slechts 12 meter afstand van hun eigen geboorteplek hun jongen werpen. Soms verschilt dit zelfs nauwelijks twee meter. Een ongelofelijke prestatie omdat de Antarctische pelsrobben in zee vaak grote afstanden afleggen, zelfs tot aan Uruguay en het Antarctische Schiereiland.
Antarctische pelsrob
(foto: © Het Laatste Continent / Jeroen François)
De onderzoekers weten niet zeker hoe ze dit voor elkaar krijgen. Mogelijk maken ze gebruik van een soort inwendig kompas die hen naar de juiste locatie op het juiste strand leidt. Deze eigenschap is typisch voor vogels en zeezoogdieren die jaarlijks naar hun broedkolonies trekken. Maar geen enkel dier is zo accuraat als de Antarctische pelsrob. En hoe ouder ze zijn, hoe nauwkeuriger hun 'gps-systeem'.
Voor de pelsrobben heeft de terugkeer naar dezelfde plaats enkele voordelen. Ze zijn omringd door bloedverwanten. En om inteelt te voorkomen, hoeven ze maar naar een andere buurt te trekken om een partner te vinden.
Bron: The Telegraph
BBC filmt 'ijspegel des doods'
24 november 2011
De BBC heeft voor het eerst een 'ijspegel des doods' kunnen filmen. Dit is een gevaarlijke, ijskoude tornado die onder water alles op zijn weg in een fractie van seconden bevriest. Een cameraploeg van de reeks Frozen Planet kon het verschijnsel nabij het eiland Little Razorback bij Antarctica waarnemen.
De ijskoude tornado ontstaat omdat het water min 1 graad Celsius koud is, terwijl de temperatuur op het land min 20 graden Celsius bedraagt. Dit veroorzaakt een luchtstroom waaruit ijs ontstaat met een hoog gehalte aan zout. Het ijskoude zout valt terug in het water en veroorzaakt sponzig ijs. Deze ijspegel is heel gevaarlijk voor het leven op de zeebodem. Zoals op de beelden te zien valt, bevriest de tornado alles op zijn weg.
Bekijk het filmpje op de website van BBC News.
Bron: De Morgen
Britse vrouw onderweg om drie records te breken
25 november 2011
De Britse Felicity Aston is vandaag begonnen aan haar poging om Antarctica over te steken via de geografische zuidpool. Als haar dit lukt, dan is ze de eerste vrouw die het continent solo, op eigen kracht en zonder hulp van buitenaf oversteekt. Het zal ook de langstdurende solo-expeditie in Antarctica door een vrouw worden. En nog een record: ze zal de eerste Britse vrouw worden die Antarctica heeft overgestoken.
De 33-jarige Felicity Aston zal hiervoor een afstand van zo’n 1700 kilometer moeten afleggen. Ze is vertrokken van op het Ross-ijsplateau. Als alles goed gaat zal ze over ongeveer 70 dagen Hercules Inlet bij het Ronne-ijsplateau bereiken aan de andere kant van Antarctica.
Je kan de Kaspersky One Transantarctic Expedition op de voet volgen via deze website en via Twitter.
Laatste wens van Frank Wild na 72 jaar in vervulling
27 november 2011
72 jaar na zijn dood zal de laatste wens van Frank Wild eindelijk in vervulling gaan. Zijn assen zullen vandaag begraven worden op South Georgia, naast het graf van zijn vriend Ernest Shackleton.
De Brit Frank Wild mag dan niet zo bekend zijn als Robert Falcon Scott of Ernest Shackleton, toch nam hij deel aan vier historische poolexpedities, een unicum. Zo was hij lid van de Discovery-expeditie onder leiding van Scott in 1901-1904, van de Nimrod-expeditie onder leiding van Shackleton in 1908-1909, van de Aurora-expeditie onder leiding van Douglas Mawson in 1911-1913 en van de legendarische Endurance-expeditie onder leiding van Shackleton in 1914-1916.
Frank Wild, gefotografeerd door Frank Hurley tijdens de Endurance-expeditie
Frank Wild stierf in 1939 in Zuid-Afrika. Vlak voor zijn dood liet hij weten dat hij op South Georgia begraven wenste te worden, naast het graf van Ernest Shackleton die in 1922 stierf. Maar door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog kwam hiervan niets in huis. En na de oorlog wist niemand meer waar zijn lichaam lag. Tot poolhistoricus Angie Butler gefascineerd raakte door het levensverhaal van Wild. Na wat opzoekwerk ontdekte ze dat zijn assen zich op de begraafplaats van Braamfontein in Zuid-Afrika bevinden.
Angie Butler schreef een boek over haar zoektocht naar Frank Wild: The Quest for Frank Wild. Maar daar bleef het niet bij. Op 20 november vertrok een schip naar South Georgia, met aan boord Angie Butler, zes afstammelingen van Frank Wild, Alexandra Shackleton, de kleindochter van Ernest Shackleton en historicus David McGonigal. De assen zullen er vandaag begraven worden op Grytviken Hill.
Bron: Wanderlust
Meteorieten uit Antarctica naar België overgebracht
29 november 2011
De voorbije twee jaar heeft een Belgisch-Japans onderzoeksteam in Antarctica meer dan 800 meteorieten verzameld. Vorig jaar vonden de onderzoekers van het SAMBA-project (Search for Antarctic Meteorites, Belgian Activities) bovendien twee zeldzame exemplaren in de Nansen Blue Ice Fields in de buurt van de Belgische Prinses Elisabethbasis. Het jaar daarvoor werd er gezocht in het Sør Rondane-gebergte. De meteorieten werden in bevroren toestand naar het Japanse Nationale Instituut voor Poolonderzoek (NIPR) gestuurd waar ze werden vacuüm ontdooid, gemeten, gefotografeerd, geclassificeerd en benoemd. Het SAMBA-project is een initiatief van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en de Université Libre de Bruxelles (ULB).
Van 14 tot 18 november namen Philippe Claeys en Steven Goderis van de VUB en Vinciane Debaille van de ULB in Tokio deel aan het 34ste Internationaal Symposium over Antarctische Meteorieten. Ze maakten van de gelegenheid gebruik om 32 exemplaren van het Belgische deel van de verzamelde meteorieten mee naar Brussel te brengen. De rest volgt later.
De meteorieten verdubbelen de collectie van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen. Nadat wetenschappers ze bestudeerd hebben, krijgt het publiek de kans om de interessantste exemplaren te bezichtigen.
Antarctica is een ideaal gebied om naar meteorieten te zoeken. Zij zijn er relatief eenvoudig te vinden, omdat ze door de beweging van het ijs op bepaalde plekken zijn geconcentreerd. Vooral de omgeving rond de Prinses Elisabethbasis is rijk bezaaid met meteorieten. Ze vallen ook gemakkelijk op in het witte of blauwe ijs. Bovendien is er door het droge klimaat weinig verwering waardoor de stenen lange tijd bewaard blijven. Elke nieuwe meteoriet levert bijkomende informatie over de 4,5 miljard jaar lange evolutie van het zonnestelsel en de planeten, inclusief de Aarde.
Bron: De Morgen
meer nieuws kan je lezen in het nieuwsarchief
|
het allerlaatste nieuws vind je op deze
pagina |
|
